Czym jest IKE i IKZE?
Zarówno IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) jak i IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) to formy dobrowolnego oszczędzania w ramach tzw. III filaru. IKE i IKZE mogą być prowadzone przez różne instytucje finansowe (banki, fundusze inwestycyjne, domy maklerskie i banki prowadzące działalność maklerską, zakłady ubezpieczeń na życie, dobrowolne fundusz emerytalne – DFE).
IKE i IKZE nie są typowymi produktami finansowymi, a raczej pewnymi mechanizmami prawno-podatkowymi, z których możemy skorzystać dzięki rozwiązaniom, jakie oferują nam wskazane powyżej instytucje finansowe.
Co istotne, możliwe jest jednoczesne posiadanie IKE i IKZE.
W ramach IKE i IKZE może oszczędzać wyłącznie osoba fizyczna. Konto IKE lub IKZE może zostać otwarte także dla osoby małoletniej, która ukończyła 16 rok życia — jednak wpłaty są możliwe tylko w tym roku kalendarzowym, w którym małoletni uzyskuje dochody z pracy na podstawie umowy o pracę. Jedna osoba może posiadać maksymalnie jedno IKE i jedno IKZE. Niezastosowanie się do tej zasady może wiązać się z istotnymi konsekwencjami podatkowymi.
W przypadku obu rozwiąząń (IKE i IKZE) środki są dziedziczone i zwolnione z podatku od spadku i darowizn.
Czym się różni IKE od IKZE?
Gdzie i jakie rozwiązania są dostępne w Ramach IKE / IKZE?
Co to oznacza dla klienta:
- konto oszczędnościowe prowadzone przez bank w formule IKE/IKZE,
- wpłacasz środki i wypłacasz zgodnie z regulaminem i zasadami ustawowymi,
- zwykle jest to rozwiązanie „proste w obsłudze” (mniej decyzji po stronie klienta), jednak o ograniczonym potencjale wzrostu wartości wpłacanych środków, za to z bardzo niskim prawdopodobieństwem ich utraty.
Na co szczególnie zwracać uwagę:
- warunki konta (np. oprocentowanie/zasady naliczania odsetek),
- opłaty i warunki wcześniejszego zakończenia,
- sposób wypłat i ewentualne konsekwencje podatkowe przy zwrocie
Co to oznacza dla klienta:
- konto, w ramach którego możesz nabywać wybrane fundusze,
- wybierasz fundusz lub zestaw funduszy dostępnych w danym TFI,
- zarządzaniem portfelem funduszu zajmuje się zarządzający (zgodnie z polityką funduszu), a wartość jednostek może się wahać (założeniem funduszu jest generowanie zysków, natomiast istnieje ryzyko poniesienia straty).
Co bywa dostępne w praktyce:
- różne typy funduszy (oparte o różne klasy aktywów, o różnym poziomie ryzyka/zmienności),
- możliwość zmian alokacji między funduszami w ramach oferty (zgodnie z zasadami TFI).
Na co szczególnie zwracać uwagę (praktycznie):
- warunki konta, w tym zakres oferty, opłaty (w tym m.in. za prowadzenie konta, zarządzanie, prowizje od osiągniętych wyników, opłaty dystrybucyjne), warunki wcześniejszego zakończenia,
- sposób wypłat i ewentualne konsekwencje podatkowe przy zwrocie.
Co to oznacza dla klienta:
- rachunek inwestycyjny w formule IKE/IKZE (od standardowego rachunku maklerskiego może się różnić zakresem oferty (np. IKZE obligacje) lub specjalnymi udogodnieniami, np. niższe koszty transakcyjne),
- samodzielnie podejmujesz decyzje i składasz zlecenia kupna/sprzedaży instrumentów finansowych (w ramach instrumentów dostępnych w danej ofercie),
- instytucja może wymagać wypełnienia ankiety / dokonać oceny dotyczącej wiedzy klienta zgodnie z obowiązującymi regulacjami,
- samodzielne podejmowanie decyzji inwestycyjnych wiąże się z ryzykiem poniesienia strat.
Co bywa dostępne:
- zakup instrumentów dostępnych w ofercie domu maklerskiego (np. akcje, ETF-y, obligacje – zależnie od instytucji i regulaminu).
Na co szczególnie zwracać uwagę (praktycznie):
- warunki konta, w tym zakres oferty, opłaty (w tym m.in. za prowadzenie konta, opłaty transakcyjne, opłaty od przechowywania aktywów), warunki wcześniejszego zakończenia,
- sposób wypłat i ewentualne konsekwencje podatkowe przy zwrocie.
Co to oznacza dla klienta:
- gromadzisz środki zgodnie z zasadami danego DFE,
- szczegóły zależą od funduszu i jego dokumentów (tak jak w pozostałych przypadkach, konieczne jest zapoznanie się z dokumentacją oraz wszystkimi opłatami; możliwe są dodatkowe koszty, które w przypadku DFE mogą być wyższe niż w przypadku TFI np. od wpłat).
Co to oznacza dla klienta:
rozwiązanie oparte o produkt ubezpieczeniowy, gdzie część środków może być lokowana w UFK,
warunki (w tym koszty) wynikają z dokumentów ubezpieczeniowych (OWU, KID) oraz konstrukcji produktu.
Na co szczególnie zwracać uwagę:
pełna struktura opłat (często bardziej złożona),
zasady rezygnacji/likwidacji i ewentualne opłaty.